IHLARA BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİĞİN TESPİTİ PROJESİ

IHLARA ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ BİYOLOJİK
ÇEŞİTLİLİĞİN TESPİTİ PROJESİ
 
 AMAÇ: Bu çalışmada amaç, doğal ve kültürel değerleri ve sosyoekonomik yapıyı bütünleşik alan yönetimi yaklaşımı ile sürdürülebilirlik anlayışına uygun şekilde planlayarak koruma ve yönetim stratejisi belirlemektir. Bu stratejilerin yanı sıra, Ihlara Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde yapılacak Yönetim Planına altlık oluşturmak üzere, karasal alanda biyolojik çeşitliliğin tespiti, endemik, nadir, nesli tehdit ve tehlike altında olan tür ve habitatların sınıflandırılması, bölgelenmesi, tehditlerin ve koruma önlemlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
 
             Ihlara Özel Çevre Koruma Bölgesi: Ihlara Özel Çevre Koruma Bölgesi; Aksaray ili, Güzelyurt ilçesine bağlı 2 belde ve 2 köyden oluşmaktadır. Kuzeyde Mamasın Baraj Gölü, Ihlara Vadisi’nin güneydoğusunda bulunan Ilısu Kasabası, doğuda Güzelyurt İlçesi ve batıda Uzunkaya Köyü Özel Çevre Koruma Bölgesi dışında bölgenin genel sınırlarını oluşturmaktadır.
Ihlara Vadisi, Hasan Dağı (3268 m) ve Melendiz (2963 m) Dağları'nın eteklerinde kurulmuş olan Güzelyurt İlçesine bağlı Ihlara ve Selime Kasabaları ile Yaprakhisar ve Belisırma Köylerini içine almakta ve kuzeybatı yönünde 14 km boyunca uzanmaktadır. Melendiz Dağı’ndan doğan Melendiz Irmağı, Ihlara Kasabası içinden iki tarafı kavak ağaçları ile kaplı dik yamaçlar arasından vadiye girip, güney - kuzey yönünde menderesler çizerek Mamasın Barajına ulaşır. Jeolojik, arkeolojik, etnografik, biyolojik, tarımsal ve turizme yönelik özellik ve etkinliklere sahip Bölgenin doğal ve kültürel değerler oldukça geniştir.
 
 
     
 
    
 
 
Yapılan Çalışmalar: Ihlara Vadisi Özel Çevre Koruma Bölgesi coğrafik olarak İç Anadolu Bölgesi’nde; bitki coğrafyası bakımından ise İran-Turan floristik bölgesi’nde yer almaktadır. Çalışma alanının florasını tespit etmek için yapılan arazi çalışmaları sonucu, 55 familyadan 185 cinse ait 256 takson belirlenmiştir.
 
Araştırma alanında tespit edilen taskonlardan 32 tanesi (%12,5) endemiktir. Bu taksonlardan 5 tanesi Türkiye genelinde yaygın olan endemik taksonlardandır. 18 tanesi özellikle araştırma alanının da bulunduğu İç Anadolu’da yayılış gösterir. Geriye kalan 9 taksondan 4 tanesi Akdeniz, 3 tanesi Doğu Anadolu’da yayılış göstermektedir. Geriye kalan Onobrychis stenostachya subsp. krausei ise bu çalışmaya kadar sadece Sivas’tan bilinmektedir.
 
 
    
 
                 Bombus con. Hypericum                                               Cichorium intybus
 
 
    
 
                         Crataegus sp.                                                   Crocus danfordiae
 
 
    
 
Tohumsuz bitkiler başlığı altında ise; 31 fitoplankton türü, 1 ciğerotu türü, 42 karayosun türü, 1 eğreltiotu türü, 4 mantar türü ve 44 liken türü tepit edilmiştir.
 
     
                           Agrocybe cylindiracea                                                              Colchicum szovitsii
 
Sucul ve karasal omurgasızlar değerlendirmesinde; 47 zooplankton, 50 sucul böcek türü ve 102 de karasal böcek türü tespit edilmiştir. Karasal omurgasız türlerinin dağılım ve çeşitliliği, birçok daha yüksek organizasyonu birlikler için önem taşımaktadır. Özellikle kuş, sürüngen, amfibi, yarasa ve memeli türleri için besin kaynağını teşkil etmektedir.
 
Melendiz Çayı’nda 5 balık türü tespit edilmiştir. Bu türlerden Cobitis tursica “EN”, Capoeta pestai ve Oxynemacheilus (Barbatula) eregliensis “CR” ve Squalius cephalus türü ise IUCN kategorilerinden “LC” kategorisinde bulunmaktadır. Fakat IUCN kategorisinde bulunmayan Gobio gymnostethus Melendiz Çayı için endemik bir türdür.
 
Ihlara Vadisi ile çevresinin herpetofaunasının saptanması amacıyla yapılan arazi çalışmaları sonucunda alanda 4 kurbağa türü, 1 kaplumbağa türü, 5 kertenkele türü ve 10 yılan türü tespit edilmiştir.
 
Ayrıca; alanda 10 takımın 32 familyasına ait 94 kuş türü belirlenmiştir. Bu türlerin 39’u yerli, 29’u yaz göçmeni, 5’i kış göçmeni ve 21’i transit göçerdir.
 
Yapılan incelemelere göre; 20 memeli türü tespit edilmiş olup, IUCN kategorilerine göre tehdit altında olmadığı görülmüştür.
 
 
    
 
    
 
Ihlara ÖÇK Bölgesi’nde en önemli kaynak su kaynağıdır. Türlerde genel olarak bu su kaynağı çevresinde bulunmaktadır. Memeli ve kuşlar bu alanı hem su ihtiyacını karşılamak hem de uygun yerlerde yaşadıkları için kullanmaktadır. Özellikle yarasalar için uygun yaşama habitatı oluşturan mağara ve kiliseler proje alanı içinde mevcuttur. Bu da yarasa tür çeşitliliğinin en önemli sebebidir.
 
Alanın kanyon şeklinde vadi olması, bir mikroklima özelliği taşıması ve sınırlı bir alan için zengin memeli çeşitliliğine sahip olması ve yarasalar için bölgede çok sayıda uygun barınak içermesi memeliler ve yarasalar için korunması gereken bir habitat sistemi özelliği göstermektedir.