Kentsel Tasarım Rehberlerinin Hazırlanması Projesi

Bakanlığımızca, nitelikli kentsel yaşam çevrelerinin oluşturulabilmesi için kentsel tasarım rehberlerine yönelik çerçevenin elde edilmesi, katılımcı proje geliştirme süreçleri gibi mekanizmaların uygulanması, bu amaçla merkezi ve yerel yönetimlerin, meslek odaları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yaparak araştırma geliştirme çalışmaları yürütülmektedir.
 
Bu kapsamda dünya örnekleri de gözetilerek ülkemizde kentsel tasarım rehberlerinin hazırlanması ve uygulanmasına dair önerilerin geliştirilmesi için gerekli altyapının sağlanarak, ilgili idarelere “tasarım rehberi hazırlama yöntemi”nin öğretilmesi amaçlanan “Kentsel Tasarım Rehberlerinin Hazırlanması Projesi”ne ilişkin çalışmalara başlanmıştır.
 
Bakanlığımız ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi arasında 05.11.2015 tarihinde “Kentsel Tasarım Rehberlerinin Hazırlanması Projesi”ne yönelik bir protokol imzalanmış ve 12.11.2015 tarihinde işyeri teslim tutanağı düzenlenerek işe başlanmış olup çalışmalar devam etmektedir.
 
“Kentsel Tasarım Rehberlerinin Hazırlanması Projesi” ile dünya örnekleri de gözetilerek ülkemizde kentsel tasarım rehberlerinin hazırlanması ve uygulanmasına dair önerilerin geliştirilmesi, rehberlere ilişkin içerik, konu ve kapsamın belirlenerek eğitim, tanıtım ve bilgilendirme çerçevesinin oluşturulması ile gerekli altyapının sağlanarak, ilgili idarelere “tasarım rehberi hazırlama yöntemi”nin öğretilmesi amaçlanmaktadır. Proje 4 aşamadan oluşmaktadır.
 
Yürütülen projede bir kentsel tasarım rehberinin nasıl hazırlanacağı, hangi süreçlerin takip edileceği ve ilgili bölümlerin neler olması gerektiği hususlarında genel çerçeve ve temel modeli belirlenecektir. Ayrıca proje kapsamında yapılacak araştırmalar-analizler ile dünya standartlarında örnek uygulamalar incelenecek ve ülkemizde kentlerin özgün tarihi mimarisini ve kimliğini ön plana çıkaracak tasarım standartları belirlenecektir. Bu çalışmalar ile üçüncü boyutun da dikkate alındığı; çevreye duyarlı, engelsiz, yaşam kalitesi, enerji verimliliği, estetik ve görsel değeri yüksek, sürdürülebilir, iklime duyarlı ve kimlikli şehirler oluşturulacaktır.
 
Proje kapsamında “Dünyada planlama sistemi içerisinde Kentsel Tasarım Rehberi uygulamalarının incelenerek elde edilen bilgiler ışığında ülkemiz planlama ve uygulama pratikleri de gözetilerek Kentsel Tasarım Rehberine yönelik model/modeller geliştirilmesinin sağlanacağı” Araştırma ve Tanımlama Aşaması olan 1. Aşamaya yönelik kabul ve hakediş işlemleri tamamlanmıştır.
 
Projenin 2. Aşamasında “İncelenen ülke modelleri ile Türkiye için ortaya konulacak model-tanımlama sonrasında, bu model-tanımlamaya uygun Kentsel Tasarım Rehberinin içeriğinin tartışılacağı” İçerik Aşaması yer almaktadır. Bu kapsamda 21.05.2016 tarihinde Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sedad Hakkı Eldem Oditoryumunda akademisyenler, yerel yönetimler, serbest mimar ve plancılar ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla bir çalıştay düzenlenmiştir. Çalıştayda Sayın Müsteşarımız Prof. Dr. Mustafa Öztürk ve MSGSÜ Rektörü Prof. Yalçın Karayağız’ın açılış konuşmaları ardından, proje ekibi yürütücüsü Prof. Dr. Güzin Konuk’un proje hakkındaki sunuşu ve İngiltere Newcastle Üniversitesinden misafir konuşmacı Ali Madanipour’un çerçeve sunuşu yapılmıştır. Ardından 8 adet yuvarlak masa etrafında toplanan katılımcılar tarafından çalışma kapsamında incelenen ülke modelleri ile Türkiye için ortaya konulacak model-tanımlama ile bu model-tanımlamaya uygun Kentsel Tasarım Rehberinin içeriği tartışılmıştır.
 
  
 
 
Ayrıca, protokol kapsamında seçilen dünya örnekleri arasından incelenen 12 ülkeden Almanya örneğinde planlama sisteminin bütünsel yapısı, mevzuatın güçlü sürdürülebilirliği ve yenilikçi bir planlama bakışının sistemde kullanılması dikkate değer bulunmuştur. Bu nedenle Almanya’nın Berlin ve Hamburg kentlerine Genel Müdürlüğümüz teknik elemanları ve proje ekibinden katılımcılar ile 22.05.2016 – 30.05.2016 tarihleri arasında bir teknik gezi düzenlenmiştir. Gezi kapsamında Hamburg ve Berlin’de belediye yetkililerinden kentsel tasarım ve kentsel dönüşüm proje örnekleri ile ülkedeki planlama ve kentsel tasarım sistemlerine dair bilgiler alınmış, örnek uygulamalar yerinde incelenmiştir.
 
  
 
 
Kentsel tasarım Rehberlerine ilişkin 2. Aşama çalışmaları 23.08.2016 tarihine kabul edilmiş, hakkediş ödemesi yapılmıştır. Bu aşamanın bitiminden sonra projeye ilişkin 28 Eylül 2016 tarihinde Ankara Hilton Garden Inn Otelde konuya ilişkin tüm aktörlerin (merkezi kurumlar, yerel yönetimler, yatırımcılar, tasarımcılar, paydaşlar, sivil toplum örgütleri, akademisyenler) katılımıyla, “Arama Konferansı” başlıklı 2. Çalıştay gerçekleştirilmiştir. 3.aşama olan ‘’Mevzuat’’ aşamasına ilişkin çalışmalar devam etmektedir.