ULUSLARARASI YÜKÜMLÜLÜKLERİMİZ

1975 yılında, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) çatısı altında 16 Akdeniz ülkesi ve Avrupa Birliği,  Akdeniz Eylem Planı’nı (AEP) benimsemiştir.
 
1976 yılında, taraflar, Akdeniz Eylem Planı çerçevesinde yürütülecek olan faaliyetlerin hukuki dayanağını oluşturmak üzere hazırlanan ve 1981 yılında yürürlüğe giren Barselona Sözleşmesi’ne benimsemiştir. Sözleşmeye taraf olan 21 üye ülke,  Grup 1: Cezayir, Fas, Libya, Mısır, Suriye, Lübnan, Tunus; Grup 2: Güney Kıbrıs, Avrupa Birliği, Slovenya, Yunanistan, Malta, İtalya, Fransa, İspanya; Grup 3: Arnavutluk, Hırvatistan, Bosna Hersek, Karadağ,  Türkiye, Monako ve İsrail’dir. Sözleşmenin 7 adet protokolü bulunmaktadır.
 
1992 yılında Rio de Janeiro'da yapılan BM Çevre ve Kalkınma Zirvesinde alınan kararların ruhuna uygun olarak, Barselona Sözleşmesi, 1995 yılında, deniz çevresinin yanısıra, kıyı alanlarını da kapsayacak biçimde genişletilmiş, ayrıca, sürdürülebilir kalkınma hedefi, halkın katılımı, çevresel etki değerlendirmesi gibi unsurlar getirilmiştir. Bu çerçevede, yenilenen Sözleşme’nin adı “Akdeniz’in Deniz Çevresinin ve Kıyı Alanlarının Korunması Sözleşmesi” olarak değiştirilerek yürürlüğe girmiştir. Ülkemiz yeniden düzenlenen Barselona Sözleşmesi’ne 2002 yılı itibariyle taraf olmuştur.
 
Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetiminin temel esasları Barselona Sözleşmesi kapsamında tanımlanmıştır. Sözleşmenin 7 Protokolünden sonuncusu olan “Akdeniz’de Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi Protokolü’ne (ICZM)” ülkemiz henüz taraf olmamıştır.
 
Barselona Sözleşmesi, Akdeniz’de Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi Protokolü Ulusal Odak Noktalığı Genel Müdürlüğümüzce yürütülmektedir.
 
Barselona Sözleşmesi Yardımcı Organlarından, Öncelikli Eylem Programı Faaliyet Merkezi (PAP/RAC) Ulusal Odak Noktalığı da Genel Müdürlüğümüzce yürütülmektedir.
 
 

 
Uluslararası Strateji Belgeleri ve Ülke Deneyimlerinin Ortak Sonuçları

 
- Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi “kıyı alanlarında sürdürülebilir gelişme için, sürekli, önlem alıcı ve uyarlanmış bir planlama ve kaynak yönetimi” olarak tanımlanmaktadır. (UNEP, 1995)
- Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi (BKAY); kıyı ve etkileşim alanını bir bütün olarak ve tüm yönleri ile ele alan, kavrayan ve gelecek için çok sektörlü, çok disiplinli öngörülerde bulunan bir yaklaşım ve yönetim anlayışıdır.
- Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi dinamik ve katılımcı bir planlama sürecini gerektirmektedir.
- Bütünleşik kıyı alanları yönetiminin, ilgili kesimlerin katılımını, amaçların koordinasyonunu ve gerekli politikalar ile eylemleri sağlayacak kurumsal ve yasal araçlara gereksinim duyulmaktadır.
-  Kıyı alanlarının bütünleşik yönetimi, sorunları gündeme geldikleri şekliyle değil, daha kapsamlı bir tarzda, yani çevreyi oluşturan tüm bileşenler arasındaki etkileşimi de göz önünde bulundurarak ele almayı gerektirir.
-  Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi’ne ilişkin deneyimler, BKAY’ın amacında bir ortaklaşma olduğunu göstermektedir.
- BKAY süreci, kıyı alanından sağlanan faydayı en çoğa çıkarmayı, kıyıda yer alan faaliyetler arasındaki çatışmalar ile bu faaliyetlerin doğal kaynaklar ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmeyi amaçlamaktadır.
- BKAY bu hedeflerin tekil uygulama ve çabalarla gerçekleştirilemeyeceği, ancak bütünsel ve kapsamlı bir planlama ve yönetim yaklaşımı ile yapılabileceği anlayışından hareket etmektedir.